Meslekler yok olmuyor, dönüşüyor: Gençlere hayati uyarılar

Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) Rektörü Prof. Dr. Muzaffer Elmas, YKS tercih dönemindeki adaylara yapay zeka ve dijital dönüşüm uyarısında bulundu. Elmas, “Sıradan işleri yapay zeka yapacak. Ancak kendi alanının çok iyi uzmanlarına duyulan ihtiyaç her alanda daha da artacak ve önemli bir fırsat ortaya çıkacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Geleceklerini şekillendirecek bu kritik karar aşamasında adaylara tavsiyelerde bulunan KOSTÜ Rektörü Prof. Dr. Muzaffer Elmas, değişen iş dünyasına ve yapay zeka devrimine dikkat çekti. Prof. Dr. Elmas, dünyada yaşanan hızlı değişim nedeniyle öğrencilerin tercih yaparken yalnızca bölümün cazibesine, üniversitenin geçmişine veya geleneksel derslere odaklanmaması gerektiğini söyledi. Yapay zeka, büyük veri ve robotik teknolojilerin etkilerinin gelecek yıllarda daha fazla hissedileceğine dikkat çeken Elmas, üniversitelerin öğrencilerine mezuniyet sonrasında dünyaya kolayca uyum sağlayabilecekleri beceriler kazandırmasının çok fazla önem taşıdığını ifade etti.

“Gelecek gelmiştir”
Üniversitelerin günümüzdeki gelişmeleri anlayarak eğitim sistemlerini buna göre planlaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Muzaffer Elmas, “Yaklaşık 2 yıldır söylediğimiz bir cümle var: ‘Aslında gelecek gelmiştir’ Bugünün dünyasını ve gelişmeleri dünyadaki gelişmeleri çok iyi anlayarak eğitim öğretim sistemini buna göre planlayan üniversiteler ve bölümler, öğrencileri bölüm farkı olmaksızın geleceğe hazırlamış demektir. Öğrenciler tercih yaparken bölümlerin cazibesinden veya üniversitelerin kaç yıllık olduğundan ziyade, o bölümde temel derslerin dışında öğrencilere hangi becerilerin, nasıl kazandırıldığına bakmalı. Bunları daha önce de söylemiştik ancak bugün bu konu çok hayati bir duruma geldi. Bir üniversite, günümüzde yaşanan bu kadar hızlı bir değişime ayak uydurabilecek yetkinlikleri öğrencilere kazandırabiliyorsa, temel ve geleneksel eğitimin ve yöntemin dışına çıkarak bunu sağlayabiliyorsa öğrenciler o üniversiteleri bulup seçsinler. Üniversitenin kaç yıllık olduğu, hocaların kaç yıldır görev yaptığı veya derslerin kaç yıllık olduğu gibi kavramların öğrenci açısından anlamı değişiyor” dedi. Bu konularda YÖK de üniversitelerin önünü açmakta, son çıkan mikro yeterlikler yönetmeliği de bu konuda büyük esneklik sağlamaktadır.

“Bu modelimizle hem dünyaya hem de ülkemize örnek bir kurum olmaya çalışıyoruz”
Eğitim modelini değişen şartlara göre dönüştürdüklerini ifade eden Elmas, akademisyenlerin bilgi aktaran kişilerden ziyade öğrencilerin gelişimine yön veren mentörler haline geldiğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Öğrencilerimiz artık net olarak, ‘Bu okuldan mezun olduktan sonra nasıl iş bulabilirim, nereden iş bulabilirim ve okulun bu konudaki imkanları nelerdir?’ sorularına odaklanıyor. Bunun yolu da üniversitelerin öğrencileri eğitimleri sırasında iş dünyasına ve değişime hazırlamasından geçiyor. Öğrenci mezun olduğu zaman kendi alanında veya başka bir alanda kolayca çalışabilmeli. Bir kişinin, eğitimini aldığı alanda ömür boyu çalışacağı şeklinde bir kavram artık yok. Kişi kolayca değişerek başka bir alana geçebilecek. Bu nedenle en kritik nokta, üniversitelerin öğrencileri buna hazırlamasıdır. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi olarak 3-4 yıldır bunun temellerini atıyoruz ve artık net olarak uygulamaya başladık. Bizim üniversitemizde farklı olan nedir? Bilgi aktarma dönemi artık kapanmıştır. Bilgi aktarımını yapay zeka araçları ve diğer desteklerle gerçekleştiriyoruz. Hocalarımız ise bir mentör ve eğitim koçu gibi öğrencilerle 2 veya 3 saatlik ders sürelerini değerlendiriyor. Dersleri, öğrencilerin bilgileri muhakeme ve analiz ettikleri, aynı zamanda farklı yetkinlikler kazandıkları bir hale dönüştürdük. Bunu ilk dönemde uyguladık. Bütün üniversitede bu sistemi bu şekilde uygulayan belki de Türkiye’deki ilk üniversiteyiz. Bu modelimizle hem dünyaya hem de ülkemize örnek bir kurum olmaya çalışıyoruz.”

“Yapay zekanın etkilemediği hiçbir şey kalmayacak”
Mesleklerin tamamen ortadan kalkmasından ziyade yapılma biçimlerinin değişeceğini belirten Elmas, “Şu bir gerçek ki yapay zeka ve diğer araçlar, büyük veri ve robotlar her şeyi değiştirecek ve altüst edecek. Bu değişiklik, geçmişteki değişimler gibi doğrusal olmayacak. Eski değişimler doğrusal ilerliyordu ancak bu değişim hızla yukarı doğru giden bir şekilde gerçekleşecek. Dolayısıyla etkilemediği hiçbir şey kalmayacak. Benim mesleğimi, sizin mesleğinizi ve sağlık alanındaki diğer meslekleri etkileyecek. Bu değişim en fazla sağlık alanlarında söz konusu olacak. Olaya bu şekilde baktığımızda, böyle bir değişimin mutlaka yaşanacağını ve geleneksel süreçlerin artık anlamını yitirdiğini kabul edersek, ‘Ne yapmalıyız?’ sorusunu düşünmeye başlarız. Bunu düşündüğümüz zaman da aslında bugünü anlamış oluruz. Burada mesleklerin yok olması veya ortadan kalkmasından ziyade bir dönüşüm söz konusu. Yapay zeka aracı yalnızca akademik alana değil, idari ve diğer bütün süreçlere dokunacak şekilde hızla geliyor. Bu süreci kim iyi yönetirse onun için büyük bir fırsat doğacak. Bunu anlayıp yöneten; üniversite, hoca, idari birim veya işletme olabilir. Kim olursa olsun bu süreç, insanlara bir fırsat oluşturuyor. Burada korkulacak bir şey yok. Bu dönüşüm yalnızca üniversitede okuyanlar için değil, şu anda çalışan herkes için geçerli. Herkes, yaptığı işin ve mesleğin nasıl değişeceğini düşünmeli. Mesela siz şu anda bu işi yapıyorsunuz. Belki 3 yıl sonra böyle bir yönteme gerek kalmayacak. Ancak yine röportajlar ve çalışmalar olacak. Bunlar başka bir şekilde ve başka bir yöntemle yapılacak. Belki bu röportajı bir robot yapacak. Geçtiğimiz günlerde Cenevre’de Birleşmiş Milletlerin düzenlediği bir yapay zeka fuarına gitmiştim. Orada bir robotla sohbet ettik. Üniversiteyi tanıttı, üniversitenin özelliklerini ve dünyadaki gelişmeleri anlattı. Hatta Türkiye’yi de sordum ve bence gayet güzel cevaplar verdi. Sizin yaptığınız işi o yapacak, benim yaptığım işi başka bir araç yapacak. Ancak burada kritik olan nokta şu: Bunları yönetecek ve yönlendirecek çok bilge ve birikimli kişilere daha fazla ihtiyaç olacak” diye konuştu.

“Gençlere onların kullandığı araçlarla yön verebiliriz”
Gençler ile aileleri arasında dünyaya bakış ve teknoloji kullanımı açısından farklılıklar bulunduğuna işaret eden Elmas, “Olaya bu şekilde baktığımızda herkesin farklı bir düşünce içerisinde olduğunu görüyoruz. 17-18 yaşındaki gençlerimiz farklı bir düşünce atmosferinde bulunurken onların babaları, anneleri ve dedeleri, farklı bir yaklaşım içerisinde bulunuyor. Ancak doğru olan şu: Bizim, gençlerin düşünce atmosferine ve yaklaşımına dönüşmemiz gerekiyor. Biz onlara çok fazla yön veremeyiz. Artık biraz böyle bir dünya var. ‘Maalesef’ demeyeyim çünkü bu durum bizleri de değiştiriyor. Biz sürekli çocuklarımıza ve gençliğe yön vermemiz gerektiğini söylüyoruz. Artık onlara ancak onların araçlarını kullanarak yön verebilir ve bu şekilde etki edebiliriz. Mesleklerin hızla değiştiği, yapay zekanın birçok alanı dönüştürdüğü günümüzde anne-babaların geçmiş deneyimleri tek başına yeterli olmayabilir. Doğru tercih; anne ve baba tecrübesi, öğrencinin yeteneği ve isteği, güncel meslek verileri ile üniversitenin sunduğu imkanların birlikte değerlendirilmesiyle yapılabilir” dedi.

Yapay zeka ve geleceğin meslekleri konuşuldu

Moderatörlüğünü İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölüm Başkanı Doç. Ersin Aycan’ın gerçekleştirdiği etkinliğin konukları sektör temsilcisi Sercan Melik Aslan ile mezun öğrenci Abdullah Bozdağ oldu. Malatya Büyükşehir Belediyesi 100. Yıl Parkı Kitap Kafe’de gerçekleştirilen etkinlikte yapay zekâ, dijital dönüşüm, girişimcilik ve geleceğin mesleklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.
Programda konuşan Doç. Ersin Aycan, yapay zekanın özellikle pandemi sonrası yaşamın ve çalışma hayatının önemli bir parçası haline geldiğini belirtti. Teknolojinin inanılmaz bir hızla ilerlediğini aktaran Aycan, son 10 yılın bir yüzyıla bedel olduğunu söyledi.
Teknolojik dönüşümün birçok meslek için tehdit olarak algılandığını ifade eden Doç. Ersin Aycan, yapay zekânın meslekleri ortadan kaldırmaktan ziyade dönüştürdüğünü söyledi. Geleceğin iş dünyasında başarılı olabilmeleri için gençlere en büyük tavsiyesinin kollarına bir “altın bilezik” takmaları gerektiğini söyleyen Aycan, bu bileziğin mutlaka dijitalleşmeyi içermesi gerektiğini ifade ederek gelecekte dijitalleşme bilgisinin bireyler için vazgeçilmez bir gereklilik olacağını vurguladı.
Katılımcılardan gelen soruları da yanıtlayan Aycan, yapay zekânın hangi meslekleri etkileyeceğine ilişkin değerlendirmesinde “İnsan var olduğu sürece, daha doğrusu ruh var olduğu sürece bu iş bir şekilde bitmeyecek ama bunun çok ciddi boyutta tehlikeleri olabileceği gibi olumlu tarafları da olabilir. Bu tehlikeli boyutu insanın özel hayatıyla ilgili olabilir, mesleğiyle ilgili olabilir, ailesiyle ilgili olabilir ama olumlu tarafları da şu ki oturduğumuz yerden çok kısa sürede dünyadaki bütün bilgilere ulaşabiliyoruz.” şeklinde konuştu.
Programda sektör temsilcisi Sercan Melik Aslan da teknolojiyle birlikte bilgiye erişimin kolaylaşmasının problem çözme becerilerini olumsuz etkileyebildiğine dikkat çekti. Yeni mezunların yalnızca sonuca değil, üretim süreçlerine de hâkim olmalarının önemine değinen Aslan, değişen iş dünyasında analitik düşünme ve sorun çözme becerilerinin her zamankinden daha değerli hâle geldiğini ifade etti.
İnönü Üniversitesi mezunu Abdullah Bozdağ ise dijital dönüşüm sürecinde teknik bilgi kadar girişimcilik ve pazarlama becerilerinin de önem kazandığını belirtti. Özellikle inovasyonlu sektörlerde başarılı olabilmek için yapılan işin doğru şekilde tanıtılması ve etkili iletişim kurulmasının mesleki başarının önemli unsurları arasında yer aldığını söyledi.
Program, katılımcılardan gelen soruların ardından çekilen fotoğraf çekimiyle son buldu.

BTÜ’lü öğrencilerden ÜNİFEST’te 3 kategoride derece

Türkiye’nin dört bir yanından üniversite öğrencilerinin toplumsal sorunlara çözüm üreten projelerle yarıştığı Gençlik ve Spor Bakanlığı destekli ÜNİFEST’te, Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) öğrenci toplulukları geliştirdikleri projelerle dikkat çekti. BTÜ’lü öğrenciler; yapay zekâ, çevresel sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik alanlarında hazırladıkları projelerle 3 farklı kategoride derece elde ederek önemli bir başarıya imza attı. Tarım, Gıda Güvenliği ve Hayvancılık Teknolojileri Teması’nda yarışan Bursa Teknik Üniversitesi Uzay Havacılık ve Savunma Sanayii Topluluğu ise “Yapay Zekâ Destekli TİHA (Tarımsal İnsansız Hava Araçları)” projesiyle ikincilik ödülüne layık görüldü.
İklim Değişikliği, Çevresel Sürdürülebilirlik ve Yeşil Enerji Teması’nda Bursa Teknik Üniversitesi Genç TEMA Topluluğu, “RainNova: Kentsel Su Altyapısı ve Mikromobilite İçin Kinetik Bir Akıllı Şebeke” projesiyle üçüncülük ödülünün sahibi oldu. Nitelikli İnsan, Güçlü Aile Teması’nda Bursa Teknik Üniversitesi Edebiyat ve Münazara Topluluğu ile EDEA Derneği iş birliğinde yürütülen “Sesli Kampüs” projesi üçüncülük ödülü kazandı.
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, elde edilen başarıların üniversite adına gurur verici olduğunu belirterek, “Öğrencilerimizin toplumsal fayda üreten, yenilikçi ve sürdürülebilir projelerle ulusal düzeyde başarı elde etmesi bizleri son derece mutlu etti. Üniversitemizi başarıyla temsil eden tüm öğrenci topluluklarımızı ve akademik danışmanlarını gönülden tebrik ediyorum. BTÜ olarak gençlerimizin proje geliştiren, çözüm üreten ve geleceğe yön veren bireyler olarak yetişmeleri için destek vermeyi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.

Terapiye sanal gerçeklik dokunuşu: Fobisi olanlar dikkat

Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, yapay zeka ve sanal gerçeklik uygulamalarının psikoterapide destekleyici unsur olarak kullanılabileceğini söyledi.
KOSTÜ’de psikoloji öğrencilerine yönelik düzenlenen; Rektör Yardımcısı ve Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Firdevs Karahan ile Prof. Dr. Hamit Coşkun’un da katıldığı etkinlikte, yeni nesil psikoterapi yöntemleri uygulamalı olarak ele alındı. “Psikolojide Yapay Zeka Uygulamaları” başlığıyla gerçekleştirilen programda öğrenciler, sanal gerçeklik gözlükleriyle fobiler, korkular, psikolojik ataklar ve farklı ruhsal durumlara yönelik senaryoları deneyimledi. Etkinlikte, sanal gerçeklik terapilerinin psikoloji alanında nasıl kullanılabileceği ve yapay zeka teknolojilerinin mesleğe etkileri değerlendirildi.

“Geleceği gören ve günümüzden hareket eden bir anlayışla yola çıktık”
Dijitalleşmeyle birlikte mesleklerin de dönüşüm geçirdiğini belirten Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, “Dijitalleşme hayatımıza çok hızlı girdi. Dolayısıyla meslekler de bu doğrultuda değişimler ve dönüşümler gerçekleştiriyor. Bunlardan bir tanesi de bizim psikologluk mesleğimiz. Üniversitemizde biz geleceği gören ve günümüzden hareket eden bir anlayışla yola çıktık, bu vizyon üzerine çalışmamızı gerçekleştiriyoruz. Bugün de bunun bir örneğini sergiledik. Psikoloji bölümümüzde hocalarımızla ve VR COACH gözlük ekibiyle, sanal gerçeklik gözlük ekibiyle birlikte psikolojide yapay zeka uygulamaları üzerine çok güzel bir etkinlik gerçekleştirdik” dedi.

“Bu konuyu alan dersi olarak müfredatına ekleyen Türkiye’deki ilk psikoloji bölümüyüz”
Psikolojide yapay zeka uygulamaları alanında öncü olduklarını ifade eden Çelik, şunları kaydetti:
“Psikolojide yapay zeka uygulamaları alanında, bu konuyu alan dersi olarak müfredatına ekleyen Türkiye’deki ilk psikoloji bölümüyüz. Ülkemizdeki diğer bazı üniversiteler bu dersi henüz yeni işlemeye başlarken; biz yaklaşık 3 yıldır bu eğitimi sürdürüyor, öğrencilerimizle birlikte hem uygulamalı etkinlikler hem de akademik çalışmalar yürütmeye devam ediyoruz. Bu vesileyle öğrencilerimiz mezun olduktan sonra en önemli program çıktılarımızdan biri olan psikolojinin güncel meseleleri ve dijitalleşen dünyanın yeni ihtiyaçlarına yönelik ihtiyaçlarını da karşılamış bulunuyorlar. Dolayısıyla öğrencilerimizi; kişisel deneyimlerini, niteliklerini ve donanımlarını artırmış şekilde mezun etmeyi amaçlıyoruz. Bugün yaptığımız bu etkinlik de bunlardan bir tanesiydi.”

“Yapay zeka psikologların yerini alamaz”
Yapay zekanın doğrudan psikologların yerini alamayacağının altını çizen Çelik, mesleğin temelinde insan insana temasın yattığını ifade etti. Dünya genelinde yapılan araştırmaların da bu yönde olduğunu aktaran Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Dünya dijitalleşti ve meslekler dönüşüme uğruyor. Bugün birçok araştırma grubu, bağımlı veya bağımsız araştırma grupları, yapay zeka teknolojilerinin mesleklere etkileri üzerine araştırmalar yapıyor ve bildiri yayınlıyorlar. Bu bildiriler doğrultusunda ortak kanı psikolog mesleğinin ve psikoloji alanlarının yapay zekanın psikologluk mesleğini doğrudan yapamayacağı yönünde. Psikoterapide insan insana temas, gönül bağı ve duygusal ittifak en iyileştirici faktörlerdir. Bugün robotlar bunu yapamıyor ama bu demek değildir ki biz bu teknolojileri dışlayalım. Biz de bu teknolojileri alan içerisine entegre ederek psikoterapilere yardımcı birer unsur olarak kullanabiliriz ve bu kullanımlarla birlikte VR sanal gerçeklik terapisi de bunlardan bir tanesi. Bu kullanımlarla birlikte psikologlar psikoterapi uygularken niteliklerini artırmış oluyorlar, aynı zamanda da çok daha hızlı, çok daha objektif şekilde rahatsızlıklara, hastalıklara ve diğer psikolojik problemlere yaklaşmış oluyorlar. Bu da dediğim gibi en temelde yine bütün o niteliklerini artırıcı faktörlerden bir tanesi oluyor.”

“Teori derslerimiz kadar uygulama derslerine de ağırlık veriyoruz”
Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, bölüm olarak sadece teorik eğitime değil, saha uygulamalarına da büyük ağırlık verdiklerini söyleyerek, öğrencilerin aktif psikologlarla temas kurarak yeni teknolojileri kendi üzerlerinde deneyimlemelerinin mesleki gelişimlerine büyük katkı sunduğuna dikkati çekti.

Zemin verileri yapay zeka ile haritalandırılacak

Çalışma ile zemin etütlerinden elde edilen bilgiler, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile entegre edilerek yapay zeka destekli analizlerle haritalandırılacak. Büyükşehir belediyesinin 2023 yılında başlatılan proje kapsamında il genelinde yapılan tüm zemin etüt çalışmaları ortak bir veri havuzunda toplanıyor. Proje, zemin yapısına ilişkin verilerin yapay zeka destekli analizlerle değerlendirilmesini ve sonuçların harita ortamına aktarılmasını hedefliyor.

Kurumlardan alınan veriler tek sistemde
Proje, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı’na bağlı Zemin Deprem İnceleme Şube Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Belediyelere ait zemin etüt raporlarının yanı sıra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) başta olmak üzere ilgili kurumlardan temin edilen veriler de dijital ortama aktarılıyor. Sıvılaşma potansiyeli, heyelan riski ve fay hatlarına ilişkin haritalar sistem içinde yer alıyor.

Yapay zeka destekli zemin haritaları
Toplanan veriler, yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilerek zemin sınıflandırması, sıvılaşma riski ve taşıma kapasitesi gibi parametreler haritalandırılıyor. Bu çalışmaların, riskli alanların tespitine ve mikro bölgeleme süreçlerine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı ile Coğrafi Bilgi Sistemleri Müdürlüğü’nün çalışmalarıyla bugüne kadar çok sayıda jeolojik ve jeoteknik rapor sayısallaştırıldı. Sistem kapsamında:5 bin 965 araştırma çukuru, 10 bin 964 sondaj (169 bin metre derinlik), 4 bin 108 jeofizik çalışma (9 bin 571 sismik, 4 bin 106 MASW, 4 bin 752 mikrotremör, 5 bin 493 DES, 186 ERT) olmak üzere toplam 41 bin 37 adet zemin verisi sisteme işlendi.

Vatandaş zemin bilgilerine ulaşabilecek
Projenin tamamlanmasıyla yeni yapılacak zemin etütlerinde mevcut verilerden yararlanılması, afet riski düşük alanların belirlenmesi ve kentsel planlama süreçlerine veri sağlanması hedefleniyor. Ayrıca sistemin, “Kocaeli Şehir Rehberi” platformu üzerinden vatandaşların zemin durumunu sorgulayabileceği şekilde erişime açılması planlanıyor. Projede 2025 yılı itibarıyla önemli aşamaların tamamlandığı belirtildi.

Yapay zeka ile yeni bir vizyonun kapıları aralanıyor

Üniversite, online oturumların ardından gerçekleşen yüz yüze çalıştay ile Türkiye’de yükseköğretimin geleceğine yön verecek vizyoner adım attı.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, yeni akademik yılı yapay zeka odaklı eğitim toplantılarıyla karşıladı. Üniversite, 2025-2026 güz dönemi öncesinde düzenlenen online oturumlar ve yüz yüze çalıştayla, ders planından araştırma süreçlerine kadar geniş yelpazede dijital dönüşümün yol haritasını çizdi.

“Türk eğitim öğretim sistemine vakıf üniversitelerinin katkısı çok büyük”
Üniversitenin 11-16 Eylül tarihleri arasında online olarak başlayan programı, 17 Eylül’de Elite World Grand Sapanca Otel’de düzenlenen çalıştayla devam etti. Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Dr. Talip Emiroğlu’nun katıldığı çalıştayda, öğrenci merkezli yapay zeka destekli öğrenme ortamlarının tasarımı, ders materyallerinin üretiminde yapay zeka araçlarının kullanımı ve akademik araştırmalarda dijitalleşmenin getirdiği yeni fırsatlar konuşuldu. Dr. Talip Emiroğlu, önümüzdeki eğitim öğretim yılının hayırlı ve verimli olmasını dileyerek, “Bugün ülkemizdeki 800 bin öğrenci vakıf öğrencilerinde eğitim alıyor. Bunun 200 bini yüzde yüz burslu. Bu vakıf üniversitelerinin ücretsiz katkısıdır. Son 15 yıldır vakıf üniversitelerimiz Türk üniversiteleri olarak uluslararası ölçütlerde üst sıralara yükseldi. Demek ki Türk eğitim öğretim sistemine vakıf üniversitelerinin katkısı çok büyük” dedi.

Akademisyenlerden yenilikçi sunumlar
Rektör Prof. Dr. Muzaffer Elmas’ın moderatörlüğünde başlayan programda; Öğr. Gör. Sertan Turan ve Hilal Nur Tınas’ın öğrenci odaklı yapay zeka entegrasyonu üzerine yaptığı sunum dikkat çekerken, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Firdevs Karahan ve ekibi, ders planlamalarına yönelik uygulamalı örneklerle katkı sundu. Ayrıca Prof. Dr. Yurdanur Dikmen liderliğinde ders materyali üretiminde yapay zeka araçları sunumu dikkat çekti.

“Yeni bir vizyonun kapısını aralıyoruz”
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muzaffer Elmas, toplantıların üniversitenin geleceği açısından dönüm noktası olduğuna vurgu yaparak, “Yapay zeka, yükseköğretimde sadece bir araç değil; aynı zamanda yeni bir vizyonun da kapısını aralıyor. Öğrencilerimizin öğrenme deneyimini güçlendirirken, öğretim üyelerimizin dijital dönüşüme liderlik etmesini hedefliyoruz. Bu hedef doğrultusunda çalıştayımız başarıyla tamamlanmıştır. Katkısı olan ve katılan tüm akademisyenlerimize teşekkür ediyoruz. Ayrıca, üniversitemizin kalite ve akreditasyon çalışmalarını da hızla sürdürdüğümüzü belirtmek isterim. Bu süreçler eğitimde mükemmelliğe giden yolumuzun önemli bir parçasıdır” diye konuştu.
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi’nin tüm fakültelerinden akademisyenler ve eğitim yöneticilerinin katıldığı etkinlik, üniversitenin esnek, yenilikçi ve kalite odaklı eğitim vizyonunu bir kez daha pekiştirdi.İHA

41 Saat Kocaeli Haber

Yapay Zeka yaşam bilimlerinde devrim yaratıyor

Bazı bilim adamları, bu gelişmenin potansiyel etkisini, insan genomunun üç milyar baz çiftinin yüzde 90’ının tam bir dizisini elde eden İnsan Genom Projesi (1990-2003) ile karşılaştırıyorlar.

Şimdi AI çok daha karmaşık bir şey başardı. 20.000’den fazla insan proteininin yapısını, şimdiye kadar mevcut olan sayının iki katından fazlasının yanı sıra 20 referans organizma tarafından üretilen neredeyse tüm proteinlerin yapısını deşifre etmek.

Bu başarının kahramanlarının Nature’da yayınlanan bir makalede açıkladıkları gibi, benzer bir yapı bilinmese bile protein yapılarını atomik hassasiyetle düzenli olarak tahmin edebilen ilk hesaplama yöntemidir.

Verge, bu bağlamda, her biri deneysel yöntemlerle üretilen ve Protein Veri Bankası aracılığıyla erişilebilen, şu anda kamuya açık yaklaşık 180.000 protein yapısının bulunduğunu vurgulamaktadır.

DeepMind ve EMBL-EBI, fare ve meyve sinekleri gibi hayvanlar ve E. coli gibi bakteriler dahil olmak üzere 20 farklı organizmada yaklaşık 350.000 proteinin yapısı için şimdi tahminler ekliyor.

DeepMind ve EMBL-EBI’nin katkıları, Protein Veri Bankası’nda önceden mevcut olanlarla kısmen örtüşse de, katkılarıyla ilgili en önemli şey, tüm insan proteinlerinin yüzde 98’i, yaklaşık 20.000 farklı yapı için tahminler içermesidir. insan proteomu adıyla. The Verge, bunun ilk halka açık insan proteini veri seti olmadığını, ancak en eksiksiz ve doğru olduğunu belirtiyor.

ALPHAFOLD, ANAHTAR

AlphaFold, anahtar Bu muhteşem sonucu elde etmek için DeepMind, sinir ağlarına dayalı AlphaFold adlı kendi makine öğrenme aracına güvendi.

Bir yıl önce AlphaFold, son 50 yılın en büyük zorluklarından birini çözmüştü. Proteinler nasıl 3 boyutlu şekillere katlanıyor. Bu AI programı, bu yapıları amino asit dizilerinden tahmin edebildi.

Yeni geliştirme için AlphaFold, DNA dizilerinde ve EBI-EMBL araştırmacıları tarafından barındırılan halka açık bir erişim protein veritabanında bulunan on binlerce proteinin zaten bilinen formlarında eğitildi.

Yazarların makalelerinde açıkladıkları gibi, AlphaFold’un en son sürümü, çoklu dizi hizalamalarından yararlanarak protein yapısına fiziksel ve biyolojik bakış açısı getiren yeni bir makine öğrenimi yaklaşımıyla destekleniyor.

Proteinler vücutta doku yapımından hastalığa karşı savunmaya kadar birçok görevi yerine getiren karmaşık moleküllerdir. Amacı, bir origami yaprağı gibi katlanarak karmaşık ve düzensiz şekiller oluşturan yapısı tarafından belirlenir.

Bir proteinin nasıl katlandığını anlamak, işlevini açıklamaya yardımcı olur ve bu da bilim adamlarının vücudun nasıl çalıştığına dair temel araştırmalar yapmaktan yeni ilaçlar ve tedaviler tasarlamaya kadar çeşitli görevleri yerine getirmelerini sağlar.

ŞEFFAFLIK

Şeffaflık Yeni soruşturmanın tüm süreci güpegündüz, stenografların huzurunda yapıldı, çünkü DeepMind daha önce AlphaFold’un kaynak kodunu yayınlamış ve nasıl yapıldığını ayrıntılı olarak açıklamıştı.

İş burada bitmiyor çünkü AI ile elde edilen veri tabanı, bu yıl sonuna kadar 130 milyon protein yapısının görselleştirilmesi amacıyla güncellenecek.

EMBL genel müdür yardımcısı Ewan Birney, Cambridge Independent’te, elde edilen sonucun mevcut teknolojileri tamamlayan ve biyologların yaşamı anlama sınırlarını zorlamalarına olanak tanıyan harika bir bilimsel araç olduğunu açıklıyor.

Nature, bilim adamlarını tamamlayıcı bir makalede, yapısal biyologların ve diğer araştırmacıların, mevcut deneysel yöntemlerle karakterize edilmesi zor veya imkansız olan daha kesin protein modelleri elde etmek için AlphaFold’u kullanmaya başladığını bildiriyor.

SORUN ÇÖZÜLDÜ

Meydan Okuma Çözüldü O, proteinlerin katlandığı üç boyutlu şekli tahmin etmenin, 1953’te DNA’nın yapısının keşfinden bu yana biyolojide çözülmemiş “büyük zorluklardan” biri olduğunu ekliyor.

Nature, AI’dan önce, bir proteinin yapısını diziden tahmin etmek, doğru bir sonuç garantisi çok az olan emek yoğun bir süreç olmasa da zaman alıcıydı.

Bununla birlikte, AI, sadece bir veya iki proteinin yapısını belirlemek için kullandığı aylar veya yıllarla karşılaştırıldığında, protein yapılarını dakikalar veya saatler içinde doğru bir şekilde tahmin edebildiğini göstermiştir.

Ve bu, örneğin Nature’a göre, bu yeni bilginin diğer olası uygulamalarının yanı sıra mikroplastikler gibi çevresel kirleticileri parçalamak için enzimlerin mühendisliğinde uygulama olasılıkları açar.

DEVAM ETMEK ZORUNDAYIZ

Dergi ayrıca bu gelişmenin yolun sonu olmadığı konusunda da uyarıyor. Bilim ve teknolojideki yapay zeka doğru sonuçlar üretmede iyi olsa da, bilimin – temel biyoloji, kimya ve fiziğin – kilidini açmak için hala yapılması gereken işler var. Proteinler neden katlanır

Ayrıca, AI’nın biyolojiyi nasıl değiştireceğini doğru bir şekilde tahmin etmek için henüz sahip olmadığımız daha fazla deneysel veriye ihtiyaç duyulduğundan, AI uygulamasının yaşam bilimlerinde ne gibi bir etki yaratacağını tam olarak tahmin etmek için çok erken olduğuna işaret ediyor.

Nature, şu ana kadar elde edilenlerin en önemlisi, yapısal biyoloji araştırma topluluğu ve diğer alanlardaki işbirlikçilerinin, henüz keşfedilmeyi bekleyen çok sayıda yeni veriye sahip olmalarıdır.

İNSANLIK İÇİN FAYDA

İnsanlığa faydası DeepMind, araştırmacıların hastalıklara çare ararken ve antibiyotik direnci veya iklim değişikliği gibi insanlığın karşı karşıya olduğu diğer büyük sorunlara çözümler ararken, proteinlerin yapısı hakkındaki yeni bilgilerden yararlanacaklarına dikkat çekiyor.

Bu gelişmede lider şirket için, yapay zekanın bilimsel bilginin ilerlemesine yaptığı en önemli katkıdır ve yapay zekanın insanlığa getirebileceği faydaların harika bir örneğidir.

41 Saat Kocaeli Haber

Yapay Zeka, insan benzeri bir hayal gücüne ulaşır

Hayal gücü, zihnin gerçeklikle her zaman bir bağlantısı olmayan nesneleri, duyumları ve fikirleri temsil etmesine izin veren üstün bir yaratıcı süreçtir: örneğin, turuncu bir kedi.

Olasılıklar içinde düşünmemizi sağlayan karmaşık bir bilişsel süreçtir: örneğin, vermemiz gereken bir kararın olası sonuçlarını hayal edebiliriz.

Einstein’a göre bilgi sınırlıyken, hayal gücü evrenseldir, her şeyi kapsayabilir ve bilim, bunun bilimsel hipotezler alanı olduğunu kabul eder.

Teknolojik gelişme, öğrenme ve problem çözme gibi insan zekasının bazı özelliklerini bir makinede kopyalamayı başardı. Biz buna Yapay Zeka (AI) diyoruz ve 1956’dan beri geliştiriyoruz.

İnsanlar gibi düşünen (yapay sinir ağları), bizim gibi davranan (robotik), insanlar gibi akıl yürüten (uzman sistemler) ve hatta rasyonel davranan (akıllı ajanlar) akıllı sistemler tasarladık.

YAPAY HAYAL GÜCÜ

Yapay hayal gücü Şimdi, yeni araştırmalar yapay zekaya bir güç daha ekliyor: biz insanların yaptığı gibi onun bir şeyler hayal etmesini de sağlayabiliriz.

Turuncu kedi gibi bir şey hayal ettiğimizde, beynimizdeki nöronlar, kedi gibi iyi bilinen bir nesnenin kromatik varyasyonlarını oluşturmak için aktive edilir.

Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, farklı özelliklere sahip bir nesneyi hayal etmek için bir yapay zekanın insan benzeri yetenekleri kullanmasını sağladı. Tıpkı renk değiştiren bir kediye yaptığımız gibi.

Fikir tamamen yıkıcı, çünkü şimdiye kadar derin sinir ağlarındaki gelişmeler ve en gelişmiş AI sistemleri, renkli kedileri hayal ettiğimizde kullandığımız gibi öznel bilgileri işleyemeyen algoritmalara dayanıyor.

Bu teknolojik başarının mimarlarından biri olan Yunhao Ge bir açıklamada şöyle açıklıyor : “İnsanlar öğrendiklerini niteliklere göre ayırabilir – örneğin şekil, duruş, konum, renk – ve sonra bunları yeni bir nesne hayal etmek için yeniden birleştirebilir. Geliştirmemiz, sinir ağlarını kullanarak bu süreci simüle etmeye çalışıyor ”.

YAPAY ZEKA GELİŞTİRME

AI geliştirme Elde edilen yapay hayal gücü, mevcut AI sistemlerinin geliştirilmesine dayanmaktadır: yapay sinir ağları artık mimarilerine gömülü farklı marka araçların fotoğraflarından birden fazla araba görüntüsü üretebilir.

AI, bazı örneklerden kurallar çıkarır ve bunları daha önce bilinmeyen çok çeşitli araba modellerine uygular. Ve yeni modelleri herhangi bir renkte ve birden çok açıdan temsil edebilirsiniz. Ama sağduyudan yoksundur .

Yeni geliştirme, halihazırda AI tarafından geliştirilen ve Deepfake olarak bilinen bir yetenekten yararlanarak biraz daha ileri gidiyor: örneğin, makine öğrenimi algoritmaları, videolar ve stok görüntüleri kullanarak insanların yüzlerini oluşturmaya olanak tanıyor. Sonuç, var olmayan birinin sahte de olsa çok gerçekçi bir videosu.

Benzer şekilde, araştırmacılar, yeni geliştirmenin geleneksel algoritmaların yaptığı gibi bir seferde bir örnek yerine bir grup örnek görüntü aldığını ve ‘dolaşmamış temsili öğrenme. kontrol edilebilir’ olarak adlandırılan bir şeyi başarmak için aralarındaki benzerliği çıkardığını açıklıyor.

Ardından, “yeni bir kontrol edilebilir görüntü sentezi” veya hayal gücü diyebileceğimiz şeyi elde etmek için bu bilgiyi yeniden birleştirir .

Başka bir deyişle, yapay hayal gücü, AI’ya birkaç eşzamanlı arşivlenmiş bilgi kaynağını birleştirerek ve ardından gerçek görünümlü bir görüntüde sentezleyerek kurgu oluşturma yeteneği sunarak elde edilir.

Araştırmacılar, bu sistemin kedileri farklı renklerde hayal ettiğimizde yaptığımızın aynısını yaptığını düşünüyorlar: bilinen desenleri (kediler, renkler) kullanarak onları var olmayan şekillerde birleştirmek (sinir sistemi için) ve birleşik bir görüntü elde etmek için. bir kedi portresi.

Bu tekniği kullanan araştırmacılar, yapay zekada gelecekteki yaratıcı gelişmelere yardımcı olabilecek 1,5 milyondan fazla görüntüden oluşan bir veri tabanı oluşturdu.

POTANSİYEL UYGULAMALAR

Potansiyel uygulamalar Yapay hayal gücü, önceden var olan fikirlere dayanmasına rağmen, araştırmacılar, gelişiminin, çoklu potansiyel uygulamalarla, hemen hemen her tür durumla uyumlu olabileceğini düşünüyorlar.

Bilinmeyeni hayal etme yeteneği, ırk veya cinsiyetle ilgili kültürel önyargıları tamamen ortadan kaldırarak bilgisayarların AI sistemlerini daha adil hale getirmesini sağlayabilir.

Aynı zamanda, doktorların ve biyologların, çeşitli ilaçların özelliklerinden olasılıkları hayal ederek türetilen yeni ilaçları sentezleyerek daha faydalı ilaçlar keşfetmelerine yardımcı olabilir.

Makinelere hayal gücü aşılamak, örneğin otonom araçların provalar sırasında hiç görülmemiş tehlikeli senaryoları hayal etmesine ve bunlardan kaçınmasına izin vererek daha güvenli AI oluşturmaya yardımcı olabilir.

“Derin öğrenme zaten eşsiz bir performans gösterdi, ancak bu, her bir nesneyi benzersiz kılan nitelikleri anlamadan birçok kez başarıldı. İlk defa yapay zeka sistemlerinde yeni bir hayal gücü anlayışına sahibiz” diyerek sözlerini sonlandırıyor Yunhao Ge.

41 Saat Kocaeli Haber

Yapay Zeka Ay’da yaşanacak en iyi yerleri belirleyecek

Suudi Arabistan’daki Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’ndeki (KAUST) araştırmacılar tarafından geliştirilen bu sistem, özel teleskoplar tarafından sunulan görüntüleri sınıflandırmak ve analiz etmek için Yapay Zeka (AI) ve makine öğrenimini kullanıyor.

Bir basın açıklamasına göre , yeni araç , uydumuzun keşfi için yerlerin seçimindeki verimliliği önemli ölçüde artırabilir ve ayrıca Ay’ın hala sakladığı gizemleri ortaya çıkarabilir . Bu teknolojiyi destekleyen çalışma yakın zamanda Applied Energy dergisinde yayınlandı.

AY’IN ENERJİ GELECEĞİ

Ay, Dünya’nın tek doğal uydusu olup, ekvator çapı 3.476 kilometredir ve bu onu Güneş Sistemi’ndeki beşinci en büyük uydu olarak yerleştirir. Bu arada, Dünya çapının yaklaşık %25’ine sahip olan bu uydu, gezegenine göre orantısal büyüklük bakımından en büyük uydudur.

Yaklaşan enerji krizi nedeniyle, hidrokarbonlar gibi klasik kaynakların zaten kıt olduğu bir dünyada ve fosil yakıtların çevresel etkisi nedeniyle, bilim adamları özellikle gezegenimizin dışında bile alternatifler bulmakla ilgileniyorlar. Mars.

Ay’ı insanlığın ihtiyaçlarına uyarlama süreci, hatta gelecekteki yerleşim ve kolonilerin inşası da dahil olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin veya Japonya gibi birçok ülkenin uzay projelerinin bir parçasıdır . Bununla birlikte, Ay’ı insanlığın egemen olduğu bölgelere “ilhak etme” başarısı, Dünya’dan sonra insan için en “tanıdık” yıldız olmasına rağmen, zorlukları ve tehlikeleri olmadan değildir.

Örneğin, keşif amaçlı veya insanlı bir gemi için bir iniş yeri seçmek bir maceraya dönüşebilir: bölge geniş ve kraterler ve akarsularla dolu . Aynı anlamda, inşaat yapılacak alanları seçmek, potansiyel enerji kaynaklarını keşfetmek veya mineral aramak daha da karmaşık hale gelebilir.

URANYUM VE HELYUM-3

Arap uzmanlar tarafından geliştirilen yeni teknoloji , ay coğrafyasının özelliklerini belirlemek ve onu farklı ihtiyaçlara göre sınıflandırmak için Yapay Zeka ve makine öğrenimi algoritmalarından yararlanıyor, bu görevi gözlemlerle gerçekleştirmenin gerekli olduğundan daha hızlı ve hassas bir şekilde. doğrudan yere.

Örneğin uzmanlar, bahsi geçen krater ve dere alanlarının özellikle uranyum ve helyum-3 gibi enerji kaynaklarının elde edilmesinde faydalı olabileceğine inanıyor .

Bu son unsurun özellikle nükleer füzyon alanındaki rolü nedeniyle arandığını hatırlamakta fayda var. Her iki enerji kaynağı da, örneğin Ay’daki görevlere katılan uzay araçlarına güç sağlamak için çok önemli olabilir.

Bilim adamlarına göre, yeni yaklaşım , mevcut tüm yöntemleri yenerek, ay kraterlerini tespit etmede yüzde 83,7’ye varan bir doğruluk elde ediyor . Ek olarak, teleskoplar tarafından sağlanan görüntülerin analizi yoluyla, kraterlere ilişkin bilgileri dereler veya diğer coğrafi özelliklerle ilgili bilgilerden ayırabilir. Bunu yapmak için, yüksek çözünürlüklü ay ızgarası adı verilen derin bir öğrenme çerçevesi uygular.

41 Saat Kocaeli Haber