Sınav kaygısına dikkat

Yaklaşan Liseye Geçiş Sınavı (LGS) ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) öncesi bir açıklama yapan Uzm. Dr. Özcan ve Psikolog Gizem Başkılıç Turan, sınav kaygısıyla başa çıkmak için önerilerde bulundu.

Kaygının hayatta kalmamızı sağlayan temel duygularımızdan biri olduğunu anımsatan Uzm. Dr. Özcan, “Sınav kaygısı, psikosomatik belirtiler ile bedenimize yansıyan, zihnimize otomatik olumsuz düşünceler şeklinde gelen ve bu süreci yönetmekte zorlandığımız bir durumdur” dedi.
Sınav sürecine dahil olan ve kaygıyı yönetmemizi zorlaştıran çevresel ve kalıtsal faktörler olduğunu anlatan Uzm. Dr. Özcan, çocuğun zeka kapasitesinin, dikkat performansının beklentileri karşılamaya uygunluğuna göre bir yol belirlenmesi gerektiğini kaydetti.
Okul ve ebeveyn tutumunun çocuğun sınav stresi ile baş etmesini destekleyici yönde olması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Özcan, şöyle devam etti:
“Unutmamak gerekir ki, sınav kişinin performansını değerlendiren bir araçtır, kişinin başarısını veya kişiliğini değerlendirmek için tek başına yeterli değildir. Bizler korkan ve korktuğu şeye karşı kendini savunan ya da ondan kaçan bir neslin devamıyız. Örneğin ilkel dönemlerde vahşi hayvan görüp kaçmak ya da onunla savaşmak gibi. Yani korku ve kaygı bizim hayatta kalmamız için beyin sapımızda kayıtlı, genetik aktarımı olan biyolojik bir durumdur. Fakat bu sistem bazen öylesine bozulur ki sınav anında vahşi hayvan görmüş gibi korkudan ve kaygıdan hiçbir şey yapamaz hale geliriz.”

Kaygının belirtileri
“Sınav kaygısını yönetemeyen bir çocukta sınav öncesinde nabız yükselmesi, hızlı nefes alıp verme, aşırı titreme, terleme ya da karın ağrısı şeklinde bedensel belirtiler görülebilir” diyen Uzm. Dr. Özcan, şöyle konuştu:
“Bu çocuğa ne hissettiğini sorduğumuzda ‘sınavdan korkuyorum’ yanıtını alırken, zihin ‘ya sınavı yapamazsam ya bildiklerimi unutursam ya başaramazsam?’ şeklinde otomatik olumsuz yanıtlar verir. Bu da bize kaygının aslında sınavın kendisinden değil sınav ile ilgili olumsuz düşünce kayıtlarımızdan kaynaklı olduğunu gösterir.”
Sınav kaygısını yönetmek mümkün
Çocuk ve Ergen Psikoloğu Gizem Başkılıç Turan ise “Sınav kaygımızı yönetebileceğimiz davranışsal ve bilişsel egzersizler mümkündür, bu egzersizlerden nasıl yararlanabileceğimizi bilmek kaygıyı yönetmemize yardımcı olacaktır” ifadelerini kullandı.
Düşünceleri bir bulut kümesine benzeten Turan, “Her gün zihnimizin içinden birçok bulut geçip gidiyor. Fakat her geçen düşünce bulutunun ne dediğini yüzde 100 kabul etmek doğru değildir. Gerçek ve kanıt aradığımız düşüncelerimizi daha belirleyici tutarak ve kaygı bulutlarının geçip gitmesine izin vererek bu süreci kolaylaştırabiliriz” önerisinde bulundu.
“Sınava başlamadan 10 dakika önce oturduğunuz sandalyeyi ellerinizle tutup, ayaklarınızı da sıkıca yere bastırın” diyen Turan, şunları anlattı:
“Elleriniz ile tuttuğunuz sandalyeyi yukarı çekerken ayaklarınızı da aşağı doğru itin. 10 dakika içerisinde bu egzersizi 3 tur tamamlayın. Bu egzersizde asıl amaç kasları ters hareket ile gerip hem dikkati uyarmak hem de vücudumuzun gevşemesine yardımcı olmaktır. Yani dikkati harekete geçirerek zihnimize ‘kendine gel’ mesajı veriyoruz.”
Sınavdan bir gün öncesinde; ders çalışmamak, ılık duş ve rahatlatıcı, hafif, gevşeme ve nefes egzersizleri yapmak, neşeli bir film izlemek, özel hayatta değişiklik yapmamak aynı saatte ve uygun süre uyumak, aynı beslenme düzenini sürdürmek sınava girilecek yeri görmek, sınavda yanına alınacak eşyalar ile belgeleri düzenlemek ve zamanında sınav yerine gitmek gerektiğine vurgu yapan Turan, öğrencilere sınav kaygısıyla başa çıkabilmek için şu önerilerini şöyle sıraladı:
“Sınava girmeden önce tuvalete gitmek, sınav esnasında ise rahat oturma şekli belirlemek, ‘Ben elimden geleni yaptım’ cümlesini içinizden tekrar etmek, kolay olarak yapılan sorulardan başlamak, zor soruları atlamak, sonra dönmek, sınavda çevreye bakıp nasıl yaptıklarını izlemek yerine diğerlerini görmezden gelmek ya da başka yere odaklanmak ve sınavda kaygı çok artarsa biraz ara verip nefes egzersizi yapmak gerekir.
Kaygımızı yönetmekte zorlanıyorsak uzman yardımı almalıyız. Sınava hazırlanırken yardım ve tedavi alarak baş etme yöntemlerini öğrenebilir, zorlu düşüncelerle karşı karşıya gelindiğinde elinizden gelenin en iyisini yaptığınızı kendinize tekrar edebilirsiniz.
Aileler ve öğretmenler ise mükemmeliyetçi sözler, davranışlar ve bu tarz mesajlardan uzak durmalı, sonuca değil sürece vurgu yapan sözlerle yaklaşmalı, kıyaslamalardan ve yüksek standartlardan uzak durmalı, gerçekdışı beklentiler ve hedefler koymamalı.”iha

41 Saat Kocaeli Haber

Net Düşüşleri Neden Olur? | Sınav Koçu | DGS | YKS-TYT-AYT

Bu can sıkıcı net düşüşleri ile ilgili nasıl bir çözüm üretebiliriz neden olur biraz bunlardan bahsedip, birazda sizin motivasyonunuzu yükselmesi için içinizi rahatlatmak istiyorum arkadaşlar. Çünkü gerçekten de bu konuda çok moral bozan öğrencim oluyor.

İlk Etken

Şimdi arkadaşlar öncelikle bir denemede yüksek net yapıp mesela bir denemede 50-55 yapıp bir başka denemede 45 civarı ne düşmek. DGS için konuşuyorum mesela bu gayet normal bir şeydir.

Arkadaşlar yani bir kere bunun birinci sebebi veya TYT için konuşalım TYT’de bir çok zor veya kolay seviyeleri farklı olan deneme seti var. TYT’de mesela ne var, 40 tane sorumuz var. Bir denemede 30 net yapıp bir başka denemede 20-25 bandını düşmen gayet normaldir.

Her denemede 30 ve üzeri yapma aşamasına daha gelmemişsin demektir, bu da olabilir. Arkadaşlar bunda kötü bir yan yok ha ne yapacağız neyi yanlış yapıyoruz veya nasıl çalışmalarımıza yön verirsek sürekli belli netler üzerinde çıkarmayı garantili biraz bunlardan bahsedeceğim.

Yani bu net düşüşlerini daha az sıklıkla yaşamanız için neler yapmalısınız bundan bahsedeceğim arkadaşlar. Şimdi öncelikle bunun etkenlerine bir bakmamız lazım bir kere az önce de bahsettiğim denemenin zorluğu etkendir.

Net Düşüşleri Doğaldır

Bir deneme kolayken bir başka deneme zorsa sizin o denemede yani zor denemeden netinizin düşmesi gayet normal bir durumdur. Çünkü siz o kadar zor soru tiplerini alışkın olmayabilirsiniz veya o kadar zor seviye ileri seviye kitaplar çözemediğiniz için zor bir denemeyle karşılaştığınızda yapamayabilirsiniz.

Bu gayet normal bir durumdur, çözümü nedir seviyemiz ufak ufak arttıracağız. Yani hep orta seviye soru bakanlarını çözüyorsunuz. Artık ileri seviye soru bankalarına geçiş yapacağız ki o tarz denemeler geldiğinde de netlerimizi yükseltebilelim. Çünkü gerçek sınavda da arkadaşlar bize hep orta düzey sorular sorulmayacak kolayda sorulacak ileri seviye sorular da sorulacak.

Biz ileri seviye sorulara çok alışmış olmazsak tabii ki de gerçek sınavda ileri seviye soruları yapamayacağız. Önemli olan dediğim gibi orta seviye kaynaklara gömülmeyelim, aşırı düzeyde ileri seviye kaynaklardan da çözmeye başlayalım sorularımızı.

2. Etken

İkinci etkenimiz arkadaşlar, bence bu daha büyük bir etkendir. Denemenin zorluğu kolaylığından ziyade deneme analizi yapmayarak deneme çözen arkadaşlarımız. Şimdi deneme analizi yapmadan her hafta veya iki haftada bir veya üç güne bir deneme çözen arkadaşlarımız aslında çok büyük bir noktayı kaçırıyorlar.

Bu nokta nedir biliyor musunuz? Deneme analizi yapmadığın için eksiklerini bu tespit etmiyorsun, eksiklerini tespit edip eksiklerini tamamlamadan yeni deneme yaptığın zaman o eksikler devam ediyor.

Deneme senin eksiğini kapatmaz ki veya denemede o çözemediğin sorunun çözümünü öğrenmen senin eksiğini kapatmaz ki bu öyle bir şey değil yani bir duvar ve bir tuğlalık eksik var. O tuğlayı oraya koyacağım tamam artık eksik kalmadı diye bir şey yok. Denemede bir soru kaçırdın ya senin bir duvar bölgen eksik yani orada bir 15 tane Belki 20 tane tuğla koyman gereken yer eksik.

Tuğla-Duvar İlişkisi

Sen bir tane eksiğini yani o denemedeki yapamadığın sorunun çözümünü öğrendiğin zaman sadece bir tane küçük eksiği kapatmış oluyorsun. Bir sonraki denemede o duvardan başka bir tuğladan soru geliyor ve noluyor yine kaçırıyorsun. Onu da öğreniyorsun falan derken deneme başına sen böyle çözümlerle ilerlemeye kalkarsan o duvar bir türlü tamamlanmaz çünkü 15. tuğla mesela düşün, 15. tuğlaya geldiğinde en baştaki tuğlayı soruyor.

En azından unutmuş olacaksın bu sebeple ne yapacağız bir kere yanlış yaptığımız boş bıraktığımız o sorunun konusunu bir alacağız. O konuyla ilgili 50-60 tane 100 tane eksiğine göre mesela sınavda o konudan diyelim ki grafik problemi, grafik probleminden dört tane soru çıkmış dördünü de kaçırmışsın o oranda soru çözeceğiz. Yani mesela 4 soru kaçırmışsın 50 soru çözmeyeceksin. 4 soru kaçırdıysan 150 civarı soru çözeceksin.

Eğer işte yaş problemlerinden bir tane soru kaçırdıysan, tamam 50 tane soru çözerek o eksiğini büyük oranda kapatırsın. Bir sonraki sınavda bir yaş problemi daha kaçırsam bir 50 soru daha çözersin.

Deneme analizi burada çok önemli işte arkadaşlar, deneme analizine aşırı önem veriyorum. Sizde önem vermelisiniz. Bu sayede ben koçluk yaptığım öğrencilerimi elinin üstüne yükseltiyorum. Öteki türlü herkes şunu der, şu kitabı çöz bak piyasada bir sürü sınav koçu var.

Sınav’da derece yapanlar

Sınav koçu diyorlar kendilerine de sistemle alakaları yok. Bir ders nasıl öğrenilir? Bir konu nasıl öğrenilir?Bununla hiç alakaları yok, geçmişte işte sınava girmişler çalışmışlar, güzelce çalışmışlar sınava girmişler, derece yapmışlar sanıyorlar ki sınavda derece yapılınca çok iyi de nasıl yapıldığını insanlar aktarabilirler. Öyle bir şey yok. Bu iş bakın bir işi en iyi yapmak önemli olduğu kadar başkasına nasıl yapabildiğini aktarmakta önemlidir.

İyi aktaramıyorsanız bu sizin öğretmenlik yeteneğinizin iyi olmadığını gösterir, piyasada bulunan yani YouTube mecrasından bahsediyorum birçok sınavda derece yapmış öğrencinin kanalını izliyorsun izleyin hiç sıkıntı değil ama bakın bazıları gerçekten de moral bozucu tavsiyelerde bulunuyorlar.

Öğrenci yorumu

Geçenlerde bir yorum geldi dedi ki “Hocam ben bir kanalın tavsiyesiyle kitabı aldım, ondan sonra kitapların düzeylerini falan hiç bakmadım yani bana tavsiye ettiler, o kanalda o kitapları ben de aldım sonra yapamadım. 3-5 netleri geçemedim sınavda sonra sizin kanalımıza denk geldim ve sizin tavsiye ettiğiniz kitaplardan edinmeye başladım, Eylül ayından beri sizin bu tavsiye ettiğiniz kitaplarla çalışmalarımı ilerletiyorum ve şuan 43-44 metre geldim.” dedi.

3-5 netlerden 44 netlere

Tasarı’nın online denemesinde 43-44 net yapmış arkadaşımız, yani bakın 3-5 netlerden 43-44 lere yükselmiş. Neden çünkü adım adım çıkmış basamakları öyle bir tane orta düzey kitap alıp güm diye hemen soru çözmeye başlamamış adım adım yükseltmiş kendini seviye seviye size de tavsiyem öyle her duyduğunuza inanmayın.

Her duyduğunuzu koşturup uygulamayın sizin karakterinizi ve bünyenize seviyenize uygun öneriler mi? Bunu bir ölçün kendi süzgecinizden geçirin sonrasında uygulayın öyle her tavsiye herkes için geçerli olmaz.

Mesela ben kendim için de söyleyeyim, benim de bazı tavsiyelerim bazı öğrencilere uymuyor. Neden çünkü onların onlarla iletişimimiz tutmuyor ve uymaya biliyor. Bu sebeple arkadaşlar her öğretmen size uygun değildir. Her tavsiye veren sınav koçu da sizlere uygun değildir. Bunu bilerek hareket edin.

3. Etken

Şimdi can sıkıcı net düşüşlere neden olur da üçüncü maddeden bahsetmek istiyorum.

Arkadaşlar, bu maddede ödevlerde hani soru sayısını belirlerken eksik belirleme durumu var. Mesela üslü sayılardan soru kaçırıyorsunuz diyelim. Denemede sonra gidip bir tane üslü sayılar testi çözüyorsunuz. 15-20 tane sonra tamam diyorsunuz, ben üslü sayıları artık hatırladım, tekrar ettim, bitti.

Şimdi 15-20 soruyla Sen neyi nereye tekrar ettin. Yani 15-20 soruyla tekrar mı olur veya eksik kapatmamı olur.

Senin eksiğin o kadar mıydı? Geçmişte üslü sayılardan 80-100 soru çözmüştür konu çalışırken belki şimdi 15-20 daha çözdüm yüz soru olursa 120 soru 120 soruyu o üslü sayılar konusu için yeterli mi?

Yetmez, ilk etapta yeter ama sonrasında üzerine koyarak ilerleyeceksin, bir soru bankası alacaksın mesela üslü sayılar konusundaki testleri komple çözeceksin ödev dediğin böyle yapılır.

50 soru 60-70 soru kaç soru koydularsa oraya o soru bankasındaki onları temizleyeceksin sonra diyeceksin ki ha üslü sayılardan bu denemedeki eksiğim hakikaten kapattım ve artık bir sonraki denemede üslü sayılar sorusunu kaçırmayacağım şimdi bu net düşüşlerimizi eksiklerimizi kapattığımızda durdurabiliriz.

Deneme Analizi

Arkadaşlar bunu belirtmek istedim. Can sıkıcı net düşüşleri deneme analizi yapsak da zor kolay denemeler çözsek de karşımıza sık sık olacak. Her zaman şunu baz alın son üç denemede ortalama kaç net yaptınız, birinde 55 yaptım birinde 45 yaptım birinde 50 yaptın topla üçe böl 50, senin şu anki pozisyonun 50 net.

Yani bunu kendinize baz almaya çalışın, tabi son 3 deneme diyince hep zor denemeler çözdüysen hep düşük ve çıkartmış olabilirsin. Yani zor derken gerçek sınavda karşılaşabileceğiniz sorulardan daha zor denemelerde var piyasada. Hep buradan çözdüysen gerçekten de gerçek seviyenin biraz altında gösteriyor olabilir, moralini bozmaya gerek yok. Başka bir yayın al, başka bir yayından çöz mesela 3 deneme çözeceksin bir tasarıdan çözersin.

DGS’den Örnek

DGS için konuşalım bir Tasarı’dan çözersin bir Pegem’den çözersin. Bir tane de İSEM’den çözersin üçününün ortalamasını alırsın o senin o anki konumundur. Ortalama 40 net çıkarmışsındır. O anki konumun 40 nettir ama sürekli mesela Tasarı’nın son prova deneme seti var son prova deneme setinden çözersen düşük net çıkması gayet normal.

Onun da ne faydası var sana eksiklerini gösterir o eksikleri odaklanmanın daha kolay olur eksik konuların tespit eder oralara odaklanırsın. Bu sayede arkadaşlar net düşüşlerimizi bir nebze olsa da durdurup yukarı yönlü hareketimizi başlatacağız.

Kendinize iyi bakın iyi çalışmalar dilerim.

Matematik Rehberim, Hasan Caner Deveci